|
|
Pracujemy razem i niejednokrotnie różnimy się: poglądami, doświadczeniami generacyjnymi, rangami. Chcemy być tej różnorodności świadome, sprostać trudnościom, jakie ona niesie i czerpać z niej korzyść, bo uważamy ją za wartość naszego zespołu. Dlatego strona zawiera zarówno teksty autorstwa Archiwum Etnograficznego, jak i poszczególnych jego członkiń. Jako wyraz stanowiska AE należy traktować jedynie te teksty, które podpisane są przez cały zespół.
|
|
|
Strona powstała dzięki wsparciu finansowemu:
|
|
| Aleja Ofiar Szmalcowników |
Na murze domu z podcieniami, róg Białej i Elektoralnej, zawisła niedawno tablica z nową nazwą ulicy: „Aleja Szmalcowników”. Powisiała chyba z pół dnia, potem zdjęli ją nieznani sprawcy.
Przeczytaj felieton Joanny Tokarskiej-Bakir "Ulica szmalcowników"
|
Swój morderczy potencjał figura Krwiopijcy ujawniła w fali pogromowej uruchomionej pogłoskami o żydowskich mordach rytualnych, jaka przetoczyła się w przez kraj w latach 1945-1946. Rozpoczęła się ona w Chełmie, gdzie na przełomie marca i kwietnia roku 1945 milicja oskarżyła kilku Żydów o wytoczenie krwi „z chłopca chrześcijańskiego“ i gdzie wobec jednego z oskarżonych zastosowano tortury. Następnie pogłoskę o krwi odnotowano w Rzeszowie; tam podłożem ekscesów (14-15/6/1945) stała się niewyjaśnione zabójstwo dziewczynki, o które oskarżono rabina. W dwa miesiące później (11/8/1945) plotka odezwała się w Krakowie, gdzie tłum rzucił się na Żydów, gdy z synagogi przy ul. Miodowej wybiegł chłopak, krzycząc, że w środku znajdują się zwłoki „dzieci chrześcijańskich“. W czerwcu tego roku podobne oskarżenia pojawiły się jeszcze w Przemyślu, w sierpniu w Kielcach, Radomsku, Łodzi, Zwoleniu, Bydgoszczy i ponownie w Chełmie. Największe rozruchy na podłożu pogłoski o mordzie miały miejsce w Kielcach, gdzie w dniach 4-5/7/1946 zginęło w sumie 42 Żydów. Po osiągnięciu apogeum fala pogłosek pogromowych nie opadła. Rozlała się na kolejne polskie miasteczka, obejmując Tarnów, ponownie Kraków, Częstochowę, Radom, Ostrowiec Świętokrzyski, Białobrzegi, Dęblin, ponownie Łódź, a także kilkanaście innych. Zdarzenia te szczegółowo opisuje Alina Cała w książce zatytułowanej Antysemityzm w Polsce i jego źródła (w druku).
Przeczytaj tekst Joanny Tokarskiej Bakir "Figura Krwiopijcy w dyskursie religijnym, narodowy i lewicowym Polski roku 1945/1946. Studium z antropologii historycznej"
Tekst dostępny także w wersji angielskiej. Pobierz.
|
Zapraszamy na pokaz filmu dokumentalnego "Żydokomuna" w reżyserii Anny Zawadzkiej oraz do dyskusji po pokazie z udziałem reżyserki, Piotra Foreckiego i Bożeny Keff.
Żydowski Instytut Historyczny
ul. Tłomackie 3/5
12 kwietnia 2012 (czwartek)
godz.18.00
"Żydokomuna"
75min.
reż. Anna Zawadzka
zdjęcia i montaż: Alicja Plachówna
Archiwum Etnograficzne 2010
|
| "Gazeta Wyborcza" mówi "Kurierem Poznańskim" |
Od jakiegoś czasu poznańska Gazeta Wyborcza po hasłem "Tym żył Poznań" umieszcza na swoim portalu internetowym fragmenty zaczerpnięte z Kuriera Poznańskiego z lat 30. XX wieku.
Chcielibyśmy zwrócić Państwa uwagę na problem, który nasz znajomy, poznański badacz i aktywista Jarosław Urbański opisał w swoim tekście "Historia z Kuriera Poznańskiego. Gazeta Wyborcza promuje antysemicki dziennik".
Urbański przypomina, że Kurier Poznański był głównym organem endecji w Poznańskiem i regularnie zamieszczał treści antysemickie i faszyzujące. Publikowanie bez komentarza wybranych artykułów z Kuriera Poznańskiego pod pozorem pokazania "czym żył Poznań" oznacza niebezpieczne zafałszowanie historycznego obrazu międzywojnia, a także swoistą rehabilitację tego dziennika. Sięgając do archiwalnych tekstów z Kuriera Poznańskiego GW nie wspomina bowiem, że ten sam dziennik zachęcał do pogromów Żydów oraz - jak pisze Urbański - "Żył sukcesem Mussoliniego, którego w dobrym świetle przedstawiono na łamach tego dziennika. Żył drobnomieszczańskimi poczuciem moralności, które widziało w prostytutkach dziewczyny nawykłe do próżności i popchnięte do złych nawyków przez swoje koleżanki."
Jarosław Urbański zwracał się drogą emailową do lokalnego oddziału Gazety Wyborczej w tej sprawie. Niestety nie uzyskał wyjaśnienia intencji redakcji. Już po jego liście do lokalnego dodatku Gazety opublikowane zostały inne przedruki z prasy przedwojennej m.in. "Jak ratować prostytutki z bagna".
Zgadzamy się z Jarosławem Urbańskim, że publikowanie podobnych tekstów bez komentarza jest niewłaściwe i politycznie niebezpieczne. Sądzimy, że precedens jakim jest przedstawianie "oczyszczonej" wersji historii na łamach Gazety Wyborczej legitymizuje antysemickie pismo i przyczynia się do tego, że antysemityzm staje się "banalny" i niewidoczny. To wydaje nam się nie mniej niebezpieczne niż "gorąca" mowa nienawiści.
Pozdrawiamy serdecznie,
Monika Bobako i Andrzej W. Nowak
My także zgadzamy się z Jarosławem Urbańskim, a Monice Bobako i Andrzejowi W. Nowakowi dziękujemy za powyższy list.
Archiwum Etnograficzne
|
W tygodniku „Polityka“ felieton Ludwika Stommy o moim Żydzie z pieniążkiem. Że skandal, ale nic się nie stało, on sam ma takiego Żyda w sieni. Że Freud dawno pochowany, a totemizmu nigdy nie było. O Żydach Stomma wie wszystko, bo widuje się z Claude’m Lanzmanem. Więc po co komu Bakir z pieniążkiem? Najpierw ogarnął mnie smutek, bo to w końcu przykro być świadkiem upadku praszczura. Zwłaszcza takiego, który przed trzydziestu laty z przejęciem pisał o Lejbusiu, którego koło karczmy polskie chłopstwo „kołowało, aby się nie zatajuł“.
Przeczytaj cały tekst Joanny Tokarskiej-Bakir "Jesień patriarchy".
Przeczytaj także "Spowiedź farmazona" Joanny Tokarskiej-Bakir - recenzję autobiografii Claude'a Lanzmanna.
|
 Zapewne niechcący i bez złych intencji, powielił Pan jednak motyw "żydokomuny". Motyw, którym kultura polska jest przesiąknięta na tyle mocno, ze nawet ekspertom i ekspertkom (wierzę, takie osoby zasiadają w Pana redakcji) umyka z pola widzenia jako temat, a staje się czymś oczywistym.
Przeczytaj cały list Anny Zawadzkiej do redaktora Piotra Nehringa w sprawie okładki "Ale Historia!" - dodatku do "Gazety Wyborczej".
|
W kraju, którego społeczeństwo tak bardzo wzbogaciło się na "zniknięciu" swoich Żydów, sporzący "Żyd z pieniążkiem" to czysta groteska. Groteska, twierdził Lee Byron Jennings, stanowi połączenie ridicula i formidolosa, rozbawienia i lęku, cech przerażających i śmiesznych. Groteska to demoniczność przemieniona w trywialność. Prezentuje ona "w niewinnej masce to, co okropne, a jej żartobliwość jest stale na skraju załamania się pod naciskiem ukrytej grozy".
Przeczytaj cały artykuł Joanny Tokarskiej-Bakir "Żyd z pieniążkiem podbija Polskę" (Gazeta Wyborcza 18-19/2/2012)
|
| Wywiad z Henrykiem Pawelcem |
- Nie o wszystkim wiedziałem. O niektórych przypadkach "mówiło się", ale była to wiedza niedokładna, niepełna. Na przykład, gdy dowódca mówi, że zlikwidowano szpiega, wtyczkę, nie zawsze da się sprawdzić, czy ten ktoś rzeczywiście był wtyczką. Proszę pamiętać, że ja i moi koledzy wykonywaliśmy wyroki śmierci na konfidentach, agentach i nikt nie miał prawa pytać, czy wyrok jest sprawiedliwy.
Przeczytaj "Strzał w plecy" - wywiad z Henrykiem Pawelcem w "Gazecie Wyborczej"
|
| W obronie Henryka Pawelca |
Władze Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej chcą wyrzucić ze swych szeregów Henryka Pawelca ps. Andrzej, 91-letniego członka Stowarzyszenia za to, że publicznie popiera on udokumentowane badaniami zarzuty wysuwane przez wielu historyków wobec wojennego dowódcy Pawelca - Mariana Sołtysiaka "Barabasza". Zarzuty dotyczą głównie zbrodni popełnianych na Żydach.
Prezes Stowarzyszenia im. Jana Karskiego Bogdan Białek zachęca wszystkich, którzy chcą wyrazić swe poparcie dla odwagi i determinacji Henryka Pawelca do podpisu tekstu w jego obronie i nadsyłania go pocztą tradycyjną na adres:
Pan Zbigniew Mielcarek, Prezes Zarządu Okręgu ŚZŻAK w Kielcach
ul. Targowa 18, 25-520 Kielce
do wiadomości: Pan Henryk Pawelec, Stowarzyszenie im. Jana Karskiego, Paderewskiego 40, III p, 25-502 Kielce
|
| Ekonomia polityczna społecznej kreatywności |
 Nakładem Fundacji Nowej Kultury Bęc Zmiana ukazała się książka "Wieczna radość. Ekonomia polityczna społecznej kreatywności". Publikacja jest wynikiem konferencji "Ekonomia polityczna społecznej kreatywności. Praca i wartość we współczesnym kapitalizmie" zorganizowanej we współpracy z Wydziałem Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego oraz Austriackim Forum Kultury w Warszawie w ramach projektu Wolnego Uniwersytetu Warszawy "Społeczna ekonomia kreatywności".
Autorkami i autorami tekstów są m.in.: Luc Boltanski, Massimiliano Tomba, Joanna Bednarek, Isabelle Graw, The Free Art Collective, Vlad Morariu, Stevphen Shukaitis, Martha Rosler, Gigi Roggero oraz Anna Zawadzka z zespołu Archiwum Etnograficznego.
|
| Hotentotka i prostytutka. Ikonografia kobiecej seksualności |
 Kilka miesięcy temu na polskie ekrany wszedł film "Czarna Wenus" w reż. Abdellatifa Kechiche'a - fabularyzowany fragment biografii Saartjie Baartman. "Hotentotka i prostytutka. Ikonografia kobiecej seksualności" to bogato ilustrowany rozdział z książki "Difference and Pathology. Stereotypes of Sex, Race and Madness" autorstwa psychiatry i kulturoznawcy Sandera L. Gilmana, poświęcony m.in. historii Bartman.
Sander L. Gilman zajmuje się historią i socjologią wiedzy, a zwłaszcza rolą nauk przyrodniczych i medycznych w produkowaniu i utrwalaniu przesądów. Jest autorem m.in. książek "On Blackness without Blacks: Essays on the Image of the Black in Germany"(1982), "Disease and Representation: Images of Illness from Madness to AIDS"(1988), "The Jew‘s Body"(1991).
Tekst w tłumaczeniu Anny Zawadzkiej udostępniła "Furia" - nieregularnik lesbijsko-feministyczny. Pobierz PDF
|
|
