|
dr hab. J.Tokarska-Bakir, prof. UW
Antropologia wizualna II - badanie różnorodności kulturowej
Rodzaj zajęć: obligatoryjne dla ścieżki 13, fakultatywne dla innych
Forma zajęć: konwersatorium
Semestr: letni
Ilość godzin dla jednej grupy: 60
Forma zaliczenia: zaliczenie na stopień
1. Wprowadzenie: przedmiot badania antropologii kulturowej. Dylematy interpretacji
M. Douglas Purity and Danger - wykład koncepcji czystości i zmazy
Film: A.Kurosawa, „Roshomon“.
Ćwiczenie interpretacyjne: co wydarzyło się w lesie? Kto z bohaterów mówi prawdę? Jak możliwy jest obiektywizm relacji?
Lektura: rozdział III z Visual Anthropology
2 i 3.Natura poznania antropologicznego. Klasyczne błędy w badaniach ankietowych
Film: Bent Hammer, "Historie kuchenne" (95 min.) Obserwacja uczestnicząca Bronisława Malinowskiego. Ćwiczenie interpretacyjne: czy możliwe jest badanie nieuczestniczące?
Film: "Kinsey". Zależność hipotezy od uwarunkowań społecznych. Wpływ mediów na historię nauki: przypadek Margaret Mead i badań samoańskich. Ważność kontekstu kulturowego i modyfikujący wpływ światopoglądu badacza na przykładzie monitorowania odległych skutków rozwodu w USA i w Szwecji (Judith Wallerstein The Unexpected Legacy of Divorce, 2000; vs. Gunnar i Bengte Oberg Dorosłe dzieci rozwodników opowiadają, 2002)
Lektury:
J.A.Reisman, E.W.Eichel, Kinsey, Sex and Fraud. An Investigation into the Human Sexuality Research of Alfred C.Kinsey, Wardell B.Pomeroy, Clyde E.Martin and Paul H.Gebhard, 1990
rozdział V z Visual Anthropology
4. Dar w refleksji antropologicznej i w społeczeństwie konsumpcyjnym
film: „Skrzynia skarbów”
film: „Uczta Babette”
film: F.Felliniego „Wielkie żarcie“
Lektury:
a) sacrum
K.Blixen, Uczta Babette, z tomu: Anegdoty o przeznaczeniu, przeł. W.Juszczak,
M.Mauss, Szkic o darze, z tomu tegoż, Socjologia i antropologia, przeł. M.Król, K.Pomian i J.Szacki, Warszawa 1973, s. 211-33
b) profanum
A.Finkelkraut, Niewdzięczność. Rozmowa o naszych czasach, przeł. S.Królak, Warszawa 2005, s. 120-132
S.Brenton, R.Cohen, Polowanie na ludzi, przeł. L.Stawowy, Warszawa 2004
B.McNair, Seks, demokratyzacja pożądania i media czyli kultura obnażania, Warszawa 2005, s. 179-218
rozdział IV Visual Anthropology
5. Choroby ciała
film: K.Kieślowski: „Szpital“
film: „Dom duszy“
Lektury:
E.Green, Rethinking AIDS Prevention: Learning from Successes in Developing Countries i Indigenous Theories of the Contagious Diseases
A.Leszczyński, Naznaczeni. Afryka i AIDS, Warszawa 2003
rozdz. XIV z Visual Anthropology
6. Choroby duszy I
film: „Eduardo uzdowiciel“
Lektura:
E.B. Torrey Czarownicy i psychiatrzy, Warszawa 1981
rozdz. XII z Visual Anthropology
7. Religia
Filmy:
&film: „Prośby do świętego Jakuba“
film: A.Arau, „Picking Up the Pieces“ (91 min.)
Lektura: J.Tokarska-Bakir, Obraz osobliwy. Hermeneutyczna lektura źródeł etnograficznych, Kraków 2000, rozdział 7
rozdz. XII z Visual Anthropology
8. Choroby duszy II: zmiana kulturowa na przykładzie sposobu myślenia o chorobie psychicznej
filmy:
M.Forman, „Lot nad kukułczym gniazdem“
A.Konczałowski, „Dom durakow“ (103 min.)
9. Relatywizm kulturowy: próba opisania sprzeczności
Film: „Dzień, którego nigdy nie zapomnę“
Lektury:
zbiór wycinków prasowych
L.Kopelman, Female Circumscision/Genital Mutilation and Ethical Relativism, ze zbioru pod red. P.Mosera i T.Carlsona, Moral Relativism. A Reader, Oxford 2001
10. Przemoc
Film: Lars von Trier, „Dogville“ (170 min.)
Lektura: tom zbiorowy: Agresja w kulturze, Warszawa 1998.
11. Wojna w strefie plemiennej
Film: „Martwe ptaki” Dani, Nowa Gwinea
Lektury:
B.Fergusson, Yanomami - A Savage Encounter, w: War in the Tribal Zone
A.R.Ramos, Rozmyślając o Yanomami, w: red. M.Buchowski, Amerykańska antropologia postmodernistyczna, Warszawa 1999, s. 202-227.
J.Jedlicki (tekst o wojnie z„Res Publiki Nowej“)
rozdz. III z Visual Anthropology
12. Wojna II
Film: „Boy who plays on the Buddhas of Bamiyan” (Afganistan)
Lektura: I.Burma, A.Margalit, Okcydentalizm. Zachód w oczach wrogów (fragmenty) przeł. A.Lipszyc, Kraków 2005
13. Islam w natarciu
Film: „Shape of the Moon” (Indonezja)
Lektury:
A.Maaluf, Zabójcze tożsamości, przeł. H.Lisowska-Chehab, Warszawa 2002
B.Tibi, Fundamentalizm religijny, przeł. J.Danecki, Warszawa 1997
M.Juergensmeyer, Terror in the Minds of God. The Global Rise of Religious Violence, Berkeley-Los Angeles-London 2000.
J.Drabina (red.), Kraków 2003, Religie a wojna i terroryzm, “Studia Religiologica”, zeszyt 36, s. 11-117.
14. Granice ryzyka w antropologii wizualnej
Film: W. Herzog, „White Diamond“
Lektura: K.Stanisławski, Herzog, filmowiec ekstremalny
15. Modernizacja i kolektyw
film: „Betonowa rewolucja“ (Chiny)
film: „Korea - dzień z życia“ (Korea Północna)
16. Japonia wyobrażona I
film: „Farm Song“
film: „Między słowami“
Lektury:
I.Buruma, Misjonarz i libertyn. Eros i dyplomacja (teksty o Japonii), Kraków 2005
rozdział VIII z Visual Anthropology
17. Rytuał
Film: Werner Herzog, „Kalachacra Initiation“
Lektury:
G.Tucci, Mandala, przeł. I.Kania, Kraków 2002
M.Douglas, Czystość i niebezpieczeństwo, rozdz. IV
|
